Ödül ve Takdir çalışan mutluluğunu artırır

Marifet iltifata tabidir

Marifet iltifata tabidir

Takdir ve Ödül çalışan mutluluğunu artırır

İş hayatında, çalışanın tüm yeteneklerini ortaya koyması ve güçlü bir etkiyle ondan en yüksek faydayı elde etmek için türlü motivasyon unsurları kullanılmakta ve hala büyük bütçeli araştırmalar ile yeni yollar aranmaktadır.

Performansı artırmak ve kurumsal bağlılığı sağlamak için, çalışanı mutlu edecek takdir-ödül yöntemleri ayrılan önemli bütçelerle son 10 yılda oldukça çeşitlenmiş ve çalışanı mutlu etme adına önemli mesafeler kat edilmiştir. Büyük kurumlar dahi, çalışanlarını mutlu edecek özel ödül konuları icat etmeye, bu şekilde ödülün motivasyona olumlu etkisinden azami düzeyde faydalanmaya çalışmaktadırlar. Neredeyse ödül vermek için bahaneler aranmaya başlanmıştır. Ödül konularına bakınca da bu görünmektedir:

Değerli öneri ödülü, ayın personeli ödülü, örnek personel ödülü, fikrim var ödülü, müşteri memnuniyet ödülü, gayret ödülü, iyi ki varsın ödülü, referans ödülü, iyilik ödülü, kıdem ödülü, başarılı yönetici ödülü vs. yüzlerce konuda ve değişik isimlerde ödüller verilmektedir.

Tüm bu çeşitlilik ve gelişmelerin neticesinde, çalışanı mutlu etmek adına sunulan faydalar iki grupta ele alınabilir: Maddi ve manevi unsurlar.

Maddi unsurlar arasında ilk sırayı; adil ücret sisteminin aldığı araştırmalarla ortaya konmuştur.

Eşit ücretin, adil ücret olmadığını artık herkes biliyor. Öyle ki, çalışan çalışmayan farkını ortaya çıkarmayan maddi ödüller fayda yerine çalışanlara zarar bile verebilmektedir.

Ödül vermek için konular çoğaldığı gibi, ödül çeşitleri de çok fazla artmıştır: Başarı pirimi, tam maaş ikramiye, tatil, konser bileti, eşinizle akşam yemeği, tam altın, boğazda yemek, yurtdışı seyahat, alışveriş çeki, puan toplayarak daha büyük ödül, şirketin hissedarı olma, sağlık sigortası, bireysel emeklilik vs. maddi ödüller verilebilmektedir. Bunun yanında manevi ödüllerde çekici olmaya başladı; teşekkür belgeleri, onur belgesi, altın personel rozeti, terfi, kutlamalar, kokteyller, turnuvalar, çalışana özel statü verme, yetki verme, kurumdaki saygınlığını artırma, yurt içi ve dışı eğitim imkânları, bir kez yönetim kurulu toplantısına katılma imkânı, reklam filminde rol alma, personel koçluğu vs. şeklinde sıralanmaktadır.

Ödülün çalışana mutluluk vermesi için, adil olma ilkesi can alıcı noktadır. Aslında adil olmak, insan yönetiminin en hassas ve en temel unsurudur. Bu sayede insanlar daha mutlu olur ve kurumsal bağlılık artar. Daha yetenekli insanları çekmek ve tutmak için yönetimin çalışanlara bakışı, sunulan imkânlar, fırsat eşitliği, adil ücret ve terfi imkânları etkilidir.

Çalışanı kuruma bağlayan önemli bir unsurda kurumun değerleridir. Kurum değerlerine inanmış çalışanlar “aidiyet” sırrına erecek ve tüm çalışanlar duygu paydaşlığı ile daha üstün gayret ve performans göstereceklerdir.

Ödüllendirme sisteminin tüm çalışanlara yeterli mutluluk getirmesi için öncelikle amacın iyi belirlenmesi gerekir. Kurum hangi ödülle ne elde etmek istiyorsa açık ve net prosedür oluşturmalıdır. Aynı zamanda bu ödülün kapsamı, dereceleri, zamanı, miktarı, niteliği vs. yazılmış olmalıdır. Ödül yönetmelikleri, komisyonları, net kriterlerin belirlenmesi vs. amaca yönelik doğru, adil, ilkeli ve kurum için faydalı ödül sisteminin gerekleridir.

Ödülün etkisi üzerine yapılan bir araştırma; kısa zaman dilimleri içinde verilmesinin yılın sonunda verilmesinden daha etkili olduğunu ortaya koymuştur. Yani, 3 ayda bir yapılan değerlendirme ile en başarılı 3 personele takım elbise, 300 TL. değerinde hediye çeki verilmesi, yılda bir kez yapılan ve 5 personele yıl sonunda bir maaş ikramiye verilmesinden daha etkili olduğu görülmüştür.

Takdir ve Ödül sisteminin, çalışan bağlılığına önemli etkisi bilinmektedir. Çalışan bağlılığının; organizasyonların stratejik gelişimleri, hazırlanan planların hayata geçirilmesi, başarının sürdürülebilirliği açısından kurumlara rekabet avantajı sağladığı vaka araştırmalarıyla tespit edilmiştir. Bu nedenle, çalışan bağlılığının ölçülmesi ve bunun performans kriterleri içinde önemli bir puan ile yer alması “adanmış” çalışanların ödüllendirilmesi adına şiddetle önerilmektedir.

Çalışan bağlılığını artıran hususlar arasında; maddi ödüller kadar, kalbine ve vicdanına seslenen manevi ödüllerinde önemli olduğunu bilmek gerekir. Zira insanlar, saygı görmeyi, değer verilmeyi, çevreye duyarlı olmayı, yasal ve insana faydalı işler yapmayı, muhtaçlara yardım eli uzatmayı severler, bunu çalıştıkları kurumda gördüklerinde de, kuruma bağlılıkları maddi ödüllerden daha fazla artmaktadır.

Kurumsal bağlılığa en büyük zararın ise, kurum kültürüne sahip olmayan insanların işe alınması vermektedir. Kurum kültürüne uyumlu olmayan çalışanlar işe alındığında, bazı ilkeleri yıpratmaya ve hatta aleyhinde dedikodular üretmeye başlayıp eski çalışanları da şirketten soğutabilmektedirler. Bir işletmeyi sevmek çalışan bağlılığını artırmada ne kadar önemliyse, bir nefret operasyonuyla insanları soğutmakta o kadar zararlıdır.

 

Muammer MURAT

İnsan Kaynakları Yönetim Danışmanı 14.1.2016

Tagged: , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir